دانشگاه صنعتي اصفهان يكي از 2 دانشگاه بزرگ دولتي استان اصفهان به حساب مي‌آيد. اين دانشگاه در حومه خميني‌شهر، يكي از شهرهاي اطراف اصفهان واقع شده است. حالا كه به موقعيت جغرافيايي دانشگاه اشاره شد، بد نيست بدانيد كه اين مركز دانشگاهي از جاذبه‌هاي طبيعي خاص خودش برخوردار است و علاوه بر يك پارك جنلگي كوچك، كوه‌هاي سيد محمد و صلات نيز در آن واقع شده‌اند. همچنين بقعه امامزاده سيدمحمد از ديگر اماكني است كه دانشگاه صنعتي اصفهان در خود جاي داده است. گزارشي كه در ادامه خواهيد خواند، به تاريخچه پرپار اين دانشگاه و موفقيت‌هاي علمي كه تاكنون به‌دست‌آورده، مي‌پردازد.
تاسيس دانشگاه صنعتي اصفهان به سال‌هاي پيش از پيروزي انقلاب اسلامي برمي‌گردد. آن وقت‌ها البته نامش دانشگاه صنعتي آريامهر اصفهان بود و درست مثل دانشگاه صنعتي آريامهر تهران كه بعدها دانشگاه صنعتي شريف نام گرفت، در تاسيس و راه‌اندازي آن مستقيماً از دانشگاه‌ام.‌اي. تي در آمريكا الگوبرداري شد. تلاش‌ها براي تاسيس و راه‌اندازي اين دانشگاه از سال 1353 آغاز شد و 3 سال بعد به نتيجه رسيد. در ميان طراحان اصلي و اوليه دانشگاه صنعتي اصفهان هم تنها شخص ايراني كه حضور داشت، دكتر مهدي ضرغامي معاون دانشگاه صنعتي آريامهر تهران بود، و مابقي شخصيت‌هاي حقيقي و حقوقي آمريكايي بودند كه از جمله آنها مي‌توان به شركت آرتور دي ليتل (‌يك شركت مشاوره دانشگاهي)، دكتر گوردون براون (از مديران اصلي‌ام.‌اي. تي و رئيس كل دانشكده‌هاي مهندسي آن) و دكتر جورج بوگليارلو (رئيس دانشكده فني و مهندسي دانشگاه ايلينوي در شيكاگو اشاره كرد. در اين ميان، دكتر گوردون براون نقش اصلي را برعهده داشت و با تلاش‌هاي همو بود كه 6 دانشكده اوليه دانشگاه صنعتي اصفهان در سال 1356 آغاز به كار كردند. براون در گزارش نهايي كه از طرح جامع دانشگاه صنعتي به‌دست داده، آورده است‌‌‌: «هدف اصلي اين موسسه آموزشي اجتناب از ساختار رايج و كلاسيك دانشگاهي، و در عوض، سازماندهي و تمركز دادن فعاليتهاي آكادميك اين دانشگاه بر روي مسائل فناوري مهم كشور ايران است. حقيقت نيازهاي امروزي براي توسعه سريع ايران مستلزم اين است كه سيستم آموزشي اين كشور صرفاً يك نسخه كپي از موسسات آموزشي غربي نباشد. بجاي الگو‌‌برداري از سيستم‌هاي غربي و آنهم الگو‌‌هاي بيست سال‌هاي كه در غرب از رده خارج شده‌اند، سيستم آموزشي ايران بايد براساس فرهنگ ايراني و ويژگي‌‌هاي جامعهٔ ايراني باشد.» همين سياست را دكتر سيد حسين نصر كه در آن زمان رياست دانشگاه آريامهر تهران را بر‌عهده داشت دنبال مي‌كرد. نصر كمك به بنيانگذاري دانشگاه صنعتي اصفهان را «از دستاوردهاي بزرگ زندگي خود» مي‌داند. دانشگاه‌هاي ديگر نيز همانند دانشگاه شيراز در آن دوره از دانشگاه‌هاي آمريكايي الگوبرداري كرده و تاسيس شده بودند. در عين حال، الگوبرداري از دانشگاه‌هاي آمريكايي مي‌طلبيد كه فضاي جغرافيايي گسترده‌اي به دانشگاه اختصاص يابد. همين دانشگاه صنعتي اصفهان را در نظر بگيريد... برنامه‌هاي وسيع و گسترده‌اي كه از ابتدا براي آن تدارك ديده بودند، هيچ راهي را پيش پاي مسئولان وقت نمي‌گذاشت، جز اين‌كه براي احداث آن اراضي وسيعي در حدود 2 هزار و 300 هكتار را در اختيار بگيرند. اين برنامه‌ها گرچه در مقطع پيروزي انقلاب اسلامي و پس از آن، حمله عراق به ايران متوقف شد، اما پس از پايان جنگ بار ديگر در دستور كار قرار گرفت و كار ساخت و‌ساز زمين‌هايي كه قرار بود مراكز تحقيقاتي دانشگاه را در خود جاي دهند، آغاز شد. اكنون از آن 2 هزار و 300 هكتار، 350 هكتار به فضاي سبز و مابقي آن به فضاهاي آموزشي، كمك‌آموزشي و رفاهي اختصاص يافته است.
بيشترين متقاضي براي نقل و انتقال دانشجو
سال 1356 كه عمليات احداث دانشگاه صنعتي اصفهان به پايان رسيد و اين دانشگاه رسما گشايش يافت، نزديك به 800 دانشجو در آن پذيرفته شدند. اين دانشجويان در برخي رشته‌هاي فني و مهندسي و كشاورزي تحصيلات دانشگاهي خود را آغاز كردند. اين تعداد دانشجو در سال تحصيلي 85-86 به بيش از 8 هزار نفر رسيد. اين آخرين آماري است كه از تعداد دانشجويان دانشگاه صنعتي اصفهان در پايگاه اينترنتي آن منتشر شده است. براساس اين آمار، در همان سال تحصيلي يكهزار و 650 دانشجو نيز در مقاطع مختلف كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكترا در دانشگاه پذيرفته شده‌اند. احتمالاً اين آمار تاكنون از رقم 10 هزار نفر فراتر رفته باشد. هرچه باشد، اين دانشگاه يكي از قطب‌عاي علمي كشور محسوب مي‌شود و از جمله 5 دانشگاهي است كه بيش‌ترين متقاضي را براي نقل و انتقال دارد.
معتبر در مجامع علمي جهان
استادان و دانشجويان دانشگاه صنعتي اصفهان با حضور پررنگ در جشنواره‌هاي علمي و مسابقات دانشگاهي و ارائه مقالات در معتبرترين مجله‌هاي جهان نشان داده‌اند كه اين مجموعه از چه ظرفيت‌هاي بالايي برخوردار است. همچنين بايد به ارتباط تنگاتنگ اين دانشگاه با بخش صنعت و كارخانه‌هاي صنعتي كشور اشاره كرد كه اين موضوع، در مجهز بودن كارگاه‌هاي آموزشي و تجهيزات پيشرفته‌اي كه در آزمايشگاه‌هاي آن به كار گرفته شده‌اند، خودش را نشان مي‌دهد. علاوه بر اين‌ها پژوهشكده‌هاي برق و كامپيوتر و امكانات ورزشي دانشگاه به ويژه استخر سرپوشيده آن را هم نبايد از قلم انداخت. نكته مهم درباره دانشگاه صنعتي اصفهان اين است كه هم‌ چون يك شهرك دانشگاهي همه امكانات اوليه براي زندگي را در خود جاي داده است. مراكز خدماتي كه در اين دانشگاه فعاليت دارند، نيازهاي عمده دانشجويان را براي يك زندگي دانشجويي برآورده مي‌كنند. همه اينها باعث شده تا دانشگاه صنعتي اصفهان از استانداردهاي لازم براي يك مركز دانشگاهي برخوردار باشد و نه فقط در كشور كه در مجامع علمي جهاني نيز جايگاه خاص خودش را داشته باشد. مجله معتبر نيوزويك در مقاله‌اي كه 3 سال پيش منتشر كرد، از اين دانشگاه در كنار دانشگاه‌هاي تهران و صنعتي شريف به عنوان دانشگاه‌هايي ياد كرد كه در مقطع كارشناسي جزو دانشگاه‌هاي برتر جهان محسوب مي‌شوند. در اين مقاله تأكيد شده بود كه اين 3 دانشگاه به لحاظ علمي حتي از دانشگاه‌هاي مطرحي همچون بركلي و استنفورد نيز برترند و در رتبه بالاتري قرار دارند. با اين حساب، چندان جاي تعجب نداشت كه سي و هشتمين المپياد جهاني فيزيك در سال 1386 در دانشگاه صنعتي اصفهان برگزار شد. دليل چنين انتخابي علاوه بر جاذبه‌هاي تاريخي اصفهان، امكانات در خور توجه اين دانشگاه عنوان شد كه جملگي در يك محدوده به شكل متمركز واقع شده بودند. تالار هزار نفري دانشگاه براي برگزاري مراسم افتتاحيه و اختتاميه، سالن‌هاي غذاخوري با گنجايش كافي، خوابگاه و مهمانسراي مجهز، سالن ورزشي براي برگزاري آزمون‌ها، و امكانات قابل توجه ورزشي مسئولان برگزاري اين المپياد را به اين نتيجه رساند كه اصفهان مكان مناسبي براي برگزاري سي و هشتمين دوره اين رقابت علمي جهاني است. ضمن اين‌كه فضاي طبيعي دانشگاه و جنگل‌كاري‌هاي اطراف آن نيز به جاذبه‌هاي محل برگزاري المپياد مي‌افزود.