هوای سردی که این روزها گه گاه بر دل تهران هجوم میآورد، هفته پیش نیز سراسر تهران را فرا گرفت و سرما، بر وجود مردم این شهر غلبه کرد. در دل این سرما، فارغالتحصیلان رشته فنی و مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی اما محفل گرمی را تجربه میکردند. آنها که چند سال تلاش کرده بودند تا در زمره اقشار تحصیلکرده جامعه قرار بگیرند، در مرکز همایشهای رازی دانشگاه علوم پزشکی جمع شدند تا دلشان را به یکدیگر دهند و «ما» شوند؛ آن هم در همایشی که کانون فارغالتحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی برگزار کرد و در آن از بیش از هزار و 300 مهندس پذیرایی کرد.
ژیلا صادقی و جواد یحیوی مجریان این برنامه به رسم معمول، سخنان خود را با سرودههایی آغاز کردند که نشان از عشق داشت: «عشق شادی است، عشق آزادی است». همین سخنان و اجرای موسیقی، فضای مراسم چنان گرم کرد که تمام حضار به وجد آمدند و تا آخرین لحظات، بیکار نشستند و دست زدند و خوشحالی کردند.
همانند دانشگاههای جهانی
دکتر حسین انتظامی، رئیس کانون فارغالتحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی، در ابتدای سخنان خود ضمن تبریک روز مهندسی به فارغالتحصیلان مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی، از ریاست دانشگاه آزاد اسلامی به خاطر حمایت از کانون فارغالتحصیلان تشکر کرد و گفت: «فارغالتحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی در این 26 سال، نزدیک به 3 میلیون نفر در مقاطع و رشتههای مختلفند. از بین این افراد نزدیک به 100 هزار نفر به کانون پیوستند که رقم کمی است. خوشبختانه نحوه عضوگیری کانون فارغالتحصیلان الکترونیکی شده و از طریق سایت کانون فارغالتحصیلان این امکان ایجاد شده است».
انتظامی برای آگاهی حضار به نحوه تقسیمبندی کانون فارغالتحصیلان اشاره کرد و گفت: «تقسمبندی به 2 شکل است: یکی بر اساس واحدهای دانشگاهی صرف نظر از رشته فارغالتحصیلان و دیگری بر اساس رشتههای فارغالتحصیلان؛ صرف نظر از دانشگاه محل تحصیل».
انتظامی ضمن تشکر از ریاست دانشگاه به خاطر واگذاری واحد کارآفرینی به کانون فارغالتحصیلان گفت :«شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب کرد در مقطع کارشناسی، درس اختیاری سه واحدی به موضوع کارآفرینی اختصاص داده شود. متاسفانه این مصوبه در دانشگاههای دیگر خیلی جدی گرفته نشد، اما در دانشگاه آزاد اسلامی به جهت حساسیت موضوع، این امر بررسی شد».
مشاور رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، وضعیت دانشگاههای جهان را گواهی بر اهیمت کارآفرینی دانست و گفت: «دانشگاههای دنیا سه نسل را پشت سر گذاشتند. نسل اول به دنبال آموزش بودند. پس از مدتی به این نتیجه رسیدند که آموزش به تنهایی کافی نیست و وارد نسل بعدی، یعنی نسل پژوهشی شدند که شاخصها تغییر کرد و افراد به دنبال کارهای پژوهشی، مقالات
ISI و... رفتند. دانشگاههای دنیا 2 دهه است وارد نسل دیگری شدهاند که آن نسل کارآفرینی است. این نسل برای دانشگاههای جهان مهم است که چند وزیر، وکیل، کارآفرین، عضو هیئت علمی و کسانی که میتوانند برای دیگران کار دیگری انجام دهند را وارد جامعه کردهاند؛ کسانی که میتوانند خلاقیت داشته باشند، بنگاه تاسیس کنند و بنگاه را گسترش دهند. اینها شاخصهای جدید دانشگاههای جهان محسوب میشوند».
رئیس کانون فارغالتحصیلان معتقد است اگر دروس کارآفرینی جدی برگزار شود، فارغالتحصیلان قبل از ورود به بازار کار با ظرفیتهای بازار آشنا میشوند، و تلقی غلطشان از بازار کار از بین میرود و با گذراندن این واحدها با وضعیت بازار آشنا میشوند.
ما از هیچ شروع کردیم
حضور دکتر عبدالله جاسبی، طبق معمول با تشویق حضار همراه بود. او که خود را خدمتگذاری کوچک میداند، سخنانش را با شعری از حافظ با مطلع «ستارهای بدرخشید و ماه مجلس شد» شروع کرد و به این ترتیب ایام مبارک تولد پیامبر اکرم(ص) را به حضار تبریک گفت. او دانشجویان را فرزندان خود خواند و گفت: «ما دانشگاه ازاد اسلامی را با هدیه حضرت امام خمینی(ره) به مبلغ یک میلیون تومان پایهگذاری کردیم. همان زمان ساختمانی را در خیابان اسکندری اجاره کردیم. همه موجودی دانشگاه آزاد اسلامی همان بود. اما امروز که من با شما صحبت میکنم، امکانات و داراییها دانشگاه آزاد اسلامی تغییر کرده که این درآمدها از شهریه دانشجویان و کمکهای مردمی تامین شده است».
دکتر جاسبی ادامه داد: «دانشگاه آزاد اسلامی امروز با 3 میلیون فارغالتحصیل، یک میلیون و 500 هزار دانشجو، 350 هزار مرکز و واحد فعال در سراسر کشور، 600 مدرسه با 50 هزار دانشآموز وابسته به دانشگاه، نزدیک به 16 میلیون مترمربع فضای آموزشی و رفاهی ساخته شده، 50 مرکز پژوهشی و تحقیقاتی و هزاران آزمایشگاه، کارگاه، مزرعه، بیمارستان و مراکز کامپیوتر و... به بزرگترین دانشگاه حضوری جهان تبدیل شده است».
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به مشکلات پیش روی دانشگاه، ادامه داد: «مشکلات بسیاری را پشت سر گذاشتیم و دوران سختی را سپری کردیم. از فراز و نشیبهای بسیاری را عبور کردیم، اما من آینده بسیار روشن و درخشانی را پیشبینی میکنم. ما چشمانداز 20 سالهای را که حدود
15 - 16 سال از آن باقی است، در نظر گرفتهایم و تلاش میکنیم فقط در زمینه جذب هیئت علمی، بیش از 100 هزار عضو هیئت علمی جذب کنیم. این در حالی است که تعداد اعضای هیئت علمی این روزها فقط 27 - 28 هزار نفر است. اینکه ما چقدر بتوانیم بر این مشکلات پیروز شویم، به همکاری شما فارغالتحصیلان عزیز و توفیقی بستگی دارد که خدا به ما میدهد».
دکتر جاسبی گفت: «من امروز به هر محفلی که میروم فارغالتحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی موج میزنند. مثلا برای افتتاح پروژههای عمرانی به استان خراسان رفتم. در فرودگاه کسی را دیدم که 15 سال پیش در واحد جنوب درس خوانده بود و الان در وزارت اطلاعات کار میکرد. یا فرد دیگری که در حسینه ارشاد سال 63 پای درس من مینشست. مجموعه عظیم دانشگاه آزاد اسلامی، مجموعهای شاداب و فعال است و انشالله شادابتر میشود».
دکتر جاسبی بنا به تقاضای دکتر انتظامی از خاطره خود درباره حضور در مطب دندانپزشکی سخن گفت و افزود: «زمانی من به دندانپزشکی رفتم. دکتر دندانپزشکی گفت من فارغالتحصیل دانشگاه آزاد اسلامیام. او هم خبر داد کسی که در امریکا تائیدیه ایمپلنت میدهد، فارغالتحصیل دانشگاه آزاد اسلامی است».
دکتر جاسبی به مسئله وقف دانشگاه آزاد اسلامی اشاره کرد و گفت: «علت اینکه اموال و داراییهای دانشگاه ازاد اسلامی را وقف کردیم، 2 چیز بود: یکی اینکه دلمان میخواست اموال دانشگاه آزاد اسلامی فقط برای همان هدفهایی باشد که ما از ابتدا آن را تاسیس کردیم و هیچ فردی نتواند از این اهداف منحرف شود و در حقیقت اموال و موجودیت دانشگاه آزاد اسلامی جاودانه شود. از طرف دیگر، زمینه بیشتری فراهم کردیم تا افراد خیر به این مجموعه عظیم کمک کنند. این وقف، بزرگترین وقف بشر است. کار به خوبی پیش رفت، صیغه وقف خوانده شد، سند مادر وقف به ثبت رسید و انشاالله صدها سال دیگر هم کسی نمیتواند به اموال دانشگاه دستدرازی کند».
ورود مهندسان به حوزههای جهانی
آخوندی دیگر سخنران این جشن، سخنانش را با اشاره به نقد وضعیت موجود بیکاری مهندسان در کشور و نگاهی به آینده آنها آغاز کرد و گفت: «اگر بخواهیم نگاهی به آینده بیندازیم باید واقعنگر و منطقی باشیم. در هر صورت در حال حاضر فعالیت در حوزه مهندسی، روزگاری خوش را طی نمیکند و بازارهای کار مهندسی با مشکلاتی بسیار پیچیده روبهروند. متاسفانه به تعداد فارغالتحصیلان و مهندسان در کشور، کار وجود ندارد». او در ادامه سخنانش گفت: «اینها را برای دلسرد کردن حضار نمیگویم اما باید واقعیتها را پذیرفت». همان طور که آخوندی هم اشاره کرد، با در نظر گرفتن افزایش جمعیت جوانان در ایران و همچنین توسعه نظام آموزشی و برنامههای گسترده برای توسعه نظام تحصیلات تکمیلی و فارغالتحصیلی سالانه تعداد بسیاری از مهندسان، هر روز تقاضای کار برای این حوزه افزایش مییابد. آخوندی خاطر نشان کرد: «البته اینها تنها مشکلات این حوزه نیستند. مشکل جدی دیگری که برای فعالان رشتههای مهندسی وجود دارد، پیرامون سازمانهای مهندسی است که پیشاپیش در جریان مسائل و حواشی مربوط به انتخابات اخیر سازمان نظام مهندسی قرار دارید که با چه ملاکهایی اعضا انتخاب میشوند. تمام اینها را باید به مشکلات صنفی و رشد و توسعه پایین بازار کار مهندسی اضافه کرد».
آخوندی با چنین توضیحاتی به این نتیجه رسید که تمام این مشکلات نباید مانعی در مسیر رشد مهندسان کشور باشد؛ مهندسانی که نخستین روز ورود به این رشته حل مسئله و پذیرفتن آن با تمام واقعیتهای پیرامونش را آموختهاند.
آخوندی در بخش دیگری از سخنانش در جشن فارغالتحصیلی مهندسان دانشگاه آزاد اسلامی با ارائه آماری ادامه داد: «در سال 2020، یک مهندس در محیطی خاص فعالیت میکند و ما باید با دید آیندهنگرانه و برنامهریزی بلندمدت بتوانیم برای 10 یا 15 سال آینده خودمان، برنامهریزی کنیم. واقعیت این است که پیشرفتهای علمی فنی بشر در یک دهه اخیر را میتوان با تمام دستاوردهای علمیاش در طول تاریخ تا دهه گذشته مقایسه کرد. همچنین، پیشرفتهای علمی در حوزه علوم مهندسی بسیار بیشتر از سایر رشتههای علمی است. آنچه در 10 ساله اخیر در حوزه مهندسی به دست آمده، از سراسر تاریخ علوم مهندسی گستردهتر و عمیقتر است». او با اشاره به ورود نانوتکنولوژی به حوزه فناوریهای نوین و مهندسی و انواع رشتههای جدید، چهره علوم مهندسی را برای همیشه متحول کرده است. آخوندی گفت: «تمام این دستاوردها، فضای گسترده فعالیت و پژوهش را پیش روی مهندسان قرار میدهد. واقعیت این است که با وجود این دنیای پرتحرک در حوزه تکنولوژی و مهندسی، ما مهندسان باید خودمان را برای همگامی با فناوری مدرن، آماده کنیم. نکته دیگر اینکه بسیاری از پیشرفتهای مهندسی در حوزه دسترسی به آب سالم بوده است. مسئله آب، مهمترین مسئله بشری است».
آخوندی همچنین درباره افزایش جمعیت کره زمین تا سال آینده به 8 میلیارد نفر و تمام مشکلاتی سخن گفت که پیش روی مهندسان در حوزه تامین نیازهای گوناگون این 8 میلیارد نفر قرار گرفته است. او افزود: «چیزی حدود 65 درصد این 8 میلیارد نفر، شهرنشینند و این یعنی نیاز به انواع خدمات آموزی، فنی و... . همچنین، در کشورهای در حال توسعه مثل ایران، جمعیت جوان متخصص و فارغالتحصیل به بازار کار میآیند. سوال اساسی این است که ما مهندسان چه نقشی در این روزگار پرتحرک به عهده داریم؛ نقش رهبری تحولات اقتصادی و اجتماعی در جامعه به عهده ما مهندسان است». او در ادامه سخنانش به تاثیر رویکرد سیستماتیک به بازار کار مهندسی در کشور اشاره کرد و گفت: «شاید با توجه به شرایط حاکم بر جامعه، رشد جمعیت چشمگیر در ایران، تراکم فارغالتحصیلان بیکار و این حجم عظیم استعداد و تخصصی که میان جوانان تحصیلکرده وجود دارد، یکی از راههای حل این معضلات، توجه به بازارهای کاری بینالمللی باشد. شاید برای بسیاری از خانوادهها سخت باشد که جوانانشان را برای کار به کشورهای خارجی بفرستند. ولی به دلیل وسعت تعداد فارغالتحصیلان مهندسی، ما نیاز داریم به بازارهای بزرگتر مهندسی در جهان هم بیندیشیم». او سپس با اشاره به فواید بسیار حضور فارغالتحصیلان مهندسی در بازار کار کشورهای خارجی، علاوه بر کسب تجربه، گفت: «بازارهای کاری کشور عراق یا دیگر کشورهای منطقه میتوانند به گرمی از حضور مهندسان و متخصصان علمی و فنی ایران استقبال کنند.
بازارهای دیگری که وجود دارند که با حضور مهندسان ایرانی توسعه مییابند. البته در این مسیر مشکلاتی هم وجود دارد. آشنایی فارغالتحصیلان مهندسی با علوم روز، ساز و کارهای فعالیت در بازارهای بینالمللی و کسب اطلاع از نیازهای هر بازار را تشکلهایی میتوانند به عهده بگیرند که با همین هدف تاسیس خواهند شد». آشنایی با استانداردها و نظامهای کاری بینالمللی و ارتقای سطح کیفی کار مهندسان ایرانی برای رسیدن به موفقیت در بازارهای خارجی از اصول اولیه حضورشان در این جوامع است. آخوندی در ادامه سخنانش، افزود: «ما باید دیدمان را گسترش دهیم و تمام جوانب امر را بسنجیم.
نکته اینکه در بازارهای بینالمللی خوشبختانه تقاضا برای نیروی کار متخصص ایرانی وجود دارد، اما شناسایی این تقاضاها و برقراری ارتباط با کارفرمایان یکی از مسائل مهم حضور مهندسان در این بازارهاست».
بیانیه فارغالتحصیلان رشتههای فنی و مهندسی
جهان هستی به سوی تعالی و کمال در حرکت است و آدمیان با تلاش و کوشش در پی آنند تا به قلههای رفیع موفقیت و پیروزی برسند و هر گروه و قشری به هر نحو و گونهای به دنبال این موفقیتند. در این میان مهندسانند که به دنبال موفقیت نمیروند و آن را نمیجویند و در پی آن نمیگردند بلکه، موفقیتها را میسازند و آن را به وجود میآورند، مانند یک بنای عظیم.
دانشگاه آزاد اسلامی با همه رشد، بالندگی و موفقیتهایش، مرهون و مدیون تلاشهای بیوقفه و ذهن پویای بزرگمردان این مرز و بوم و بیش از همه آنها یک مهندس است، مهندسی که با دستهای خالی اما دلی پرامید، ایمانی قوی و همتی عالی، بنای این مجموعه بزرگ را معماری کرد و توانست آن را به بزرگترین دانشگاه حضوری جهان مبدل کند. در کنار تمام این افتخارات، بهترین نتیجه و ثمره این تلاشها را میتوان پرورش هزاران هزار فرزند این کشور دانست که به عنوان مهندس، پزشک، وکیل و دهها تخصص دیگر در دامان پرمهر آن پرورش یافتهاند و بزرگترین جامعه فارغالتحصیلان دانشگاهی را در سطح ملی و منطقهای تشکیل دادهاند.
حناب آقای دکتر جاسبی، مهندس این بنای عظیم
فارغالتحصیلان، فرزندان دانشگاه آزاد اسلامیاند. آنها علاقهمندند رابطه خود را با دانشگاه ادامه دهند و توسعه بخشند و در این میان، جامعه بزرگ فارغالتحصیلان رشتههای فنی و مهندسی از جایگاه ویژهای برخوردارند. آنها به سختی درس خواندهاند و شاید دشواریهای بیشتری را احساس کردهاند و امروز در بحبوحه مشکلات پس از فارغالتحصیلی و در عرصههای مختلف زندگی، اشتغال و ادامه تحصیل، به تدبیر، همکاری و حمایت دانشگاه امیدوارند. از جنابعالی درخواست میکنیم همچون گذشته با مساعدتهای خود یاریگر و پشتیبان فارغالتحصیلان در عرصههای کار، اشتغال، کارآفرینی، تحصیلات تکمیلی و خدمات فرهنگی باشید.
فارغالتحصیلان عزیز
جامعه فارغالتحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی امروز بیش از پیش، به یکپارچگی و انسجام در اهداف و برنامههای خود نیازمند است. خودباوری و اتکا به خویش، به اشتراک گذاشتن ظرفیتها و تواناییها، همیاری و همکاری با یکدیگر، با هم و برای هم بودن، ضرورت اجتنابناپذیر ماست که هر یک از اعضای جامعه فارغالتحصیلان باید نقش و سهم خود را در این عرصه ایفا کند.
دوست گرانقدر
امروز من و تو، ما شدهایم و فرد فرد ما جامعه بزرگ فارغالتحصیلان را شکل داده است. امروز سرنوشت و آینده ما به هم گره خورده است. کار، اشتغال، ادامه تحصیل، مسائل تخصصی و صنفی و دهها مسئله دیگر مشکل همه ماست و این مشکل را باید با هم حل کنیم؛ مگر میتوان بدون کمک و یاری هم و بدون مشارکت یکدیگر راه حلی برای مشکلات پیدا کرد؟
ای همکلاسیها
دیروز کنار هم، در دانشگاه، در کلاس درس، با یکدیگر، دغدغههای مشترک داشتیم. یادتان است ایام امتحان که با هم درس میخواندیم و به هم کمک میکردیم؟ اکنون امتحان بزرگتری در راه است که دست یاری همه ما را طلب میکند تا بتوانیم در آن نیز پیروز و سربلند باشیم.
جامعه دانشآموختگان
امروز خانواده دانشآموختگان دانشگاه آزاد اسلامی میلیونها نفر عضو دارد که با حضور یکپارچه و موثر خود میتواند نقش تاثیرگذار و مهم خود را در عرصههای تخصصی، حرفهای، صنفی، عمرانی و صنعتی ایفا کرده و جلوهای از عظمت و بزرگی فارغالتحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی را به جامعه عرضه کند.
ما جامعه فارغالتحصیلان اگر بخواهیم
میتوانیم بزرگترین کانون فارغالتحصیلان باشیم.
میتوانیم بزرگترین انجمن فنی و مهندسی را تشکیل دهیم.
میتوانیم بزرگترین شبکه ارتباطی و رسانهای را ایجاد کنیم.
میتوانیم بزرگترین صندوق قرضالحسنه را بنا گذاریم.
میتوانیم بزرگترین مراکز رشد و کارآفرینی کشور را راهاندازی کنیم.
میتوانیم بزرگترین و موثرترین انجمن و نهاد در تصمیمسازیهای کشور باشیم.
اگر خودمان را باور کنیم و اثبات کنیم که ما میتوانیم.
ای دانشآموختگان عزیز
ما باور کردیم که میتوانیم. این باور بود که ما را تبدیل به بزرگترین جامعه تخصصی و دانشگاهی کشور کرد. باور کردیم که میتوانیم در اشتغال، کارآفرینی، ادامه تحصیل و کسب موفقیتهای بزرگ پیشرو باشیم، که اکنون هستیم، ما باور کردیم که میتوانیم در انتخابات سازمان نظام مهندسی موفق باشیم که موفق شدیم و امروز هم باید خودمان را باور کنیم که میتوانیم مانع تبعیضهای ناروا در حق فارغالتحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی شویم و از دانشگاه و فارغالتحصیلان آن حمایت و پشتیبانی کنیم.
ای یاران
بیایید باز هم شروع کنیم و طرحی نو دراندازیم. باید آینده خودمان و میهن عزیزمان را با همکاری یکدیگر بسازیم. باید اثبات کنیم ما میتوانیم. آری با باور کردن و خواستن میتوان.
این تجربه را گذشته به ما آموخته است و آینده روشن پیش روی ما آن را آشکار خواهد کرد؛ آیندهای که هر روز حقانیت ما را بیش از پیش اثبات خواهد کرد، آیندهای که در دستان من و تو رقم خواهد خورد و آیندهای که باید ساخت و نباید آنچه به دست آوردهایم، ارزان از دست بدهیم.
این حنجره، این باغ صدا را نفروشید
در شهر شما، باری اگر عشق، فروشی است
در دست خدا آینهای جز دل ما نیست
در پیله پرواز، به جز کرم، نلولد
یک عمر دویدیم و لب چشمه رسیدیم
دور از نظر ماست، اگر منزل این راه
این پنجره، این خاطرهها را نفروشید
هم، غیرت آبادی ما را نفروشید
آئینه شمائید، شما را نفروشید
پروانه پرواز رها را نفروشید
این هروله سعی و صفا را نفروشید
این منظره دورنما را نفروشید
هستیم مثل دیروز، میمانیم برای فردا